Hoe organiseer je ESG goed, zonder het groot, duur of bureaucratisch te maken?

ESG is voor veel organisaties geen eenmalig project meer. Het speelt doorlopend mee: in klantvragen, ketens, financiering en positionering. Toch wordt ESG vaak nog georganiseerd zoals tien jaar geleden: via losse adviesuren en projectmatige trajecten. Dat wringt. Steeds meer organisaties merken dat een abonnementsmodel beter past bij hoe ESG in de praktijk werkt.

In deze blog leggen we uit waarom een ESG-abonnement

in de meeste gevallen slimmer is dan werken op uurtje-factuurtje.

Veel organisaties worstelen met dezelfde vraag: Hoe organiseer je ESG goed, zonder het groot, duur of bureaucratisch te maken?

De reflex is vaak voorspelbaar. Ofwel er wordt iemand aangenomen “voor duurzaamheid”, ofwel ESG wordt belegd bij externe adviseurs op uurtje-factuurtje. Beide opties lijken logisch, maar passen steeds minder goed bij hoe ESG zich in de praktijk ontwikkelt — zeker binnen het MKB en middelgrote organisaties.

Dat is geen gevoel, maar goed te verklaren vanuit modern strategie- en organisatiedenken.

ESG is geen functie, maar een terugkerende managementdiscipline

In Beyond Performance 2.0 (2023) beschrijven Scott Keller en Mary Meaney (McKinsey) hoe langetermijnwaarde ontstaat wanneer thema’s structureel zijn ingebed in het operating model van een organisatie. Hun kernpunt is relevant voor ESG: onderwerpen die meerdere disciplines raken en continu veranderen, kun je niet effectief “beleggen” bij één rol of één project. Ze vragen om doorlopende aandacht, interpretatie en prioritering.

ESG raakt immers:

• strategie

• reputatie en merk

• ketenrelaties

• mensen en cultuur

Dat maakt ESG geen afgebakende taak, maar een doorlopend organisatievraagstuk.

Waarom een ESG-medewerker aannemen vaak niet werkt

Voor veel organisaties voelt het aannemen van een ESG-medewerker als de volwassen oplossing. In de praktijk zien we drie structurele knelpunten, vooral bij MKB en middelgrote bedrijven.

1. Kosten versus benutting

Een ervaren ESG-professional kost al snel:

• €70.000 – €90.000 bruto

• werkgeverslasten

• overhead

• 
  

Dat betekent €90.000 – €120.000 per jaar, terwijl ESG-vragen vaak:

• niet fulltime zijn

• in pieken en dalen komen

• sterk variëren in aard

  
  

De organisatie betaalt voor capaciteit die niet continu nodig is.

2. Eén profiel is per definitie te smal

ESG vraagt kennis van:

• regelgeving

• milieu en CO₂

• governance

• communicatie

• ketens

  
  

Eén persoon kan dit onmogelijk allemaal diep beheersen. Zeker niet in een markt die zo snel verandert.

3. Te weinig schaal voor een team

Grote corporates bouwen ESG-teams.MKB en middelgrote organisaties hebben die schaal niet, maar krijgen wél steeds meer ESG-vragen.

Daar ontstaat het gat.

Waarom uurtje-factuurtje dit gat ook niet oplost

In No Ordinary Disruption (herziene edities & McKinsey-publicaties 2021–2024) laat Richard Dobbs (McKinsey Global Institute) zien dat organisaties steeds vaker te maken hebben met structurele onzekerheid in plaats van voorspelbare verandering.

Uurtje-factuurtje werkt goed bij:

• duidelijke vragen

• voorspelbare scope

• een begin en een einde

  
  

ESG voldoet daar zelden aan. Het gevolg is:

• steeds opnieuw uitleggen

• steeds opnieuw afbakenen

• steeds opnieuw facturen beoordelen

  
  

De transactiekosten zijn hoog, terwijl de structurele waarde laag blijft.

Het alternatief: ESG als doorlopende ondersteuning

In Net Positive (2022) betogen Paul Polman en Andrew Winston dat ESG alleen waarde creëert wanneer het continu en consistent wordt toegepast — niet wanneer het incidenteel wordt “opgepakt”.

Dat vraagt om een organisatiemodel dat:

• flexibel is

• meebeweegt met de actualiteit

• geen drempel opwerpt om tijdig te schakelen

  
  

Precies daar past een abonnementsmodel.

Waarom een ESG-abonnement juist werkt voor MKB en middelgrote organisaties

Samengevat zie je in de praktijk vijf redenen waarom een ESG-abonnement beter past dan zowel uurtje-factuurtje als een vaste ESG-medewerker:

• ESG-vragen zijn doorlopend, maar niet fulltime

• Vaste maandkosten zijn beter te begroten dan losse uren

• Er is geen prikkel om ESG groter te maken dan nodig

• Je koopt toegang tot kennis, niet één profiel

• ESG wordt onderdeel van de bedrijfsvoering, niet een los dossier

  
  

Dit model sluit aan bij organisaties die:

• wél professioneel willen omgaan met ESG

• maar niet de schaal hebben voor een eigen team

• en geen behoefte hebben aan projectmatige bureaucratie

  
  

Conclusie: dit is geen kostenkeuze, maar een organisatiemodel keuze

De keuze tussen:

• een ESG-medewerker

• uurtje-factuurtje

• of een ESG-abonnement

is geen ideologische keuze. Het is een keuze voor een passend organisatiemodel.

Voor MKB en middelgrote organisaties, waar ESG steeds belangrijker wordt, maar schaal beperkt is, biedt een abonnementsmodel precies wat nodig is: continuïteit zonder overkill.

Bronnen & inspiratie

Scott Keller & Mary Meaney (McKinsey)Beyond Performance 2.0 (2023)Over operating models, langetermijnwaarde en structurele thema’s.

Paul Polman & Andrew WinstonNet Positive (2022)Over ESG als geïntegreerd onderdeel van waardecreatie.

McKinsey Global Institute – Richard Dobbs e.a.Recente MGI-publicaties (2021–2024) over onzekerheid, complexiteit en organisatieontwerp.

Wil je weten of dit model past bij jouw organisatie? Start met de ESG Quickscan en ontdek welke aanpak logisch is en wat je juist níet hoeft te organiseren.

2026: Duurzamer, slimmer, samen!